Erken emekliliğin bir başka yolu 'Engelli İndirimi'

Admin 11 Ağustos 2021 Sosyal Güvenlik Mevzuatı 195 -A+
Engelli çalışanlar diğer çalışanlara göre hem farklı hem kolay bir şekilde emekli olabiliyorlar. Emekli olmak için yaş, sigortalılık, prim günü gibi şartları daha hızlı tamamlayan engelli vatandaşlara emeklilik imkânı veriliyor.
Erken emekliliğin bir başka yolu 'Engelli İndirimi'

Ülkemizde binlerce engelli çalışan için kolay emeklilik sistemi getirilmiştir. Engelli çalışanlar diğer çalışanlara göre hem farklı hem kolay bir şekilde emekli olabiliyorlar. Emekli olmak için yaş, sigortalılık, prim günü gibi şartları daha hızlı tamamlayan engelli vatandaşlara emeklilik imkânı veriliyor. 

 

Engelli emeklilik şartları nelerdir?

Çeşitli nedenlerle engelli raporu bulunan ve bu statüde SGK'ya bağlı olarak çalışanlar için emeklilik sisteminin nasıl olduğu merak edilmektedir. Engelli çalışanların hangi şartlarda bağlı olarak emekli olacağı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortalar Kanunu'nun yaşlılık sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartlarını düzenleyen 28. maddesinde yer verilmiştir

 

Engelli çalışanların hangi şartlara bağlı olarak emekli olacağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortalar Kanunu'nun yaşlılık sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartlarını düzenleyen 28. maddesinde yer verilmiştir. Buna göre:

"MADDE 28- Yaşlılık sigortasından sigortalıya sağlanan haklar şunlardır:

a) Yaşlılık aylığı bağlanması.

b) Toptan ödeme yapılması.

Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, Kurum Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranının;

a) %50 ilâ %59 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 16 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4.320 gün,

b) %40 ilâ %49 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar, en az 18 yıldan beri sigortalı olmaları ve 4.680 gün,

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla ikinci fıkranın (a) bendindeki yaş şartları aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanırlar. Bunlar 94'üncü madde hükümlerine göre kontrol muayenesine tâbi tutulabilirler."

28. maddeden anlaşılacağı üzere engelli derecesine göre emeklilik şartı belli olmaktadır.


Engelli Emeklilik Nasıl Hesaplanır?

Engelli çalışanlar emekli olmak için ilk önce şu şartları tamamlamış olmaları gerek.

1. Sigorta başlangıç tarihi

2. Ödenmiş prim gün sayısı

Yaş şartı engelli çalışanlar için aranmamaktadır. Engel derecesine göre değerlendirilir.

%80 ve üzeri 1. Derece

%60-79 arası 2. Derece

%40-59 arası 3. Derece

Mesela "Yüzde 40 özürlü raporum var ne zaman emekli olurum?" Gibi sorular burada merak konusu oluyor. Öncelikle emekli olabilmek için sağlık kuruluşu tarafından en az %40 engelli oranına sahip olmak gerekir. Sigorta başlangıç tarihiniz ve ödenmiş SGK prim gün sayınız hesaplanır. Daha sonra 01.10.2008 tarihinden önce işe girenler ve sonra girenler diye ayrılmaktadır. Sürekli engelli raporu ile emeklilik gibi merak edilen konular için aşağıdaki tablodan emeklilik hesaplaması yapabilirsiniz.


Engelli Emeklilik Hesaplama Tablosu

01.10.2008 yılından önce işe girenler için hesaplama tablosu:

İşe Başlama Tarihi

ORAN

1. Derece %80 ve üzeri

2. Derece %60-79

3. Derece %40-59

05.08.1991 ve daha önce

15 YIL – 3600 Prim Gün

15 YIL – 3600 Prim Gün

15 YIL – 3600 Prim Gün

06.08.1991 ve 05.08.1994 arası

15 YIL – 3600 Prim Gün

15 YIL – 3680 Prim Gün

16 YIL – 3760 Prim Gün

06.08.1994 ve 05.08.1997 arası

15 YIL – 3600 Prim Gün

16 YIL – 3760 Prim Gün

17 YIL – 3920 Prim Gün

06.08.1997 ve 05.08.2000 arası

15 YIL – 3600 Prim Gün

17 YIL – 3840 Prim Gün

18 YIL – 4080 Prim Gün

06.08.2000 ve 05.08.2003 arası

15 YIL – 3600 Prim Gün

17 YIL 8 AY – 3920 Prim Gün

19 YIL – 4240 Prim Gün

05.08.2003 ve 30.09.2008 arası

15 YIL – 3600 Prim Gün

18 YIL – 4000 Prim Gün

20 YIL – 4400 Prim Gün

 

01.10.2008 yılından sonra işe girenler için hesaplama tablosu:

İşe Başlama Tarihi

ORAN

1. Derece %60 ve üzeri

2. Derece %50-59

3. Derece %40-59

01.10.2008 – 31.12.2008

15 yıl, 3700 gün

16 yıl, 3700 gün

18 yıl, 4100 gün

01.01.2009 – 31.12.2009

15 yıl, 3800 gün

16 yıl, 3800 gün

18 yıl, 4200 gün

01.01.2010 – 31.12.2010

15 yıl, 3900 gün

16 yıl, 3900 gün

18 yıl, 4300 gün

01.01.2011 – 31.12.2011

15 yıl, 3960 gün

16 yıl, 4000

18 yıl, 4400 gün

01.01.2012 – 31.12.2012

15 yıl, 3960 gün

16 yıl, 4100 gün

18 yıl, 4500 gün

01.01.2013 – 31.12.2013

15 yıl, 3960 gün

15 yıl, 3960 gün

18 yıl, 4600 gün

01.01.2014 – 31.12.2014

15 yıl, 3960 gün

16 yıl, 4300 gün

18 yıl, 4680 gün

01.01.2015'den sonra

15 yıl, 3960 gün

16 yıl, 4320 gün

18 yıl, 4680 gün

 

Bağ-Kurluların Erken Emeklilik Şartları Nelerdir?

Çalışma Gücü Kayıp Oranı

%60 ve Daha Fazla Olanlar

%50-59 Arasında olanlar

%40-49 arasında olanlar

15 Yıl, 3960 Gün

16 Yıl, 4320 Gün

18 Yıl, 4680 Gün

 

BAĞ-KUR kapsamında engelli çalışanlar, vergi indiriminden yararlanmak sureti ile erken emeklilik için başvuruda bulundukları zaman; %60 ve üzeri engelli olanlar 15 yıl 3960 gün; %50-%59 arasında olanlar 16 yıl 4320 gün; %40-%49 arasında olanlar ise 18 yıl 4680 gün üzerinden emekli olabilme şansları vardır.


Hangi Hastalığa Yakalananlar Erken Emekli Olabilir?

Kanser (Baş ve boyunun yumuşak dokusu, cilt, lenfoma, lösemi, multipl myelom, tükrük bezleri, tiroid bezi, meme, sinir sistemi, akciğer, mide, ince ve kalın barsak, karaciğer, safra kesesi, safra yolları, pankreas, böbrek, mesane, genital yollar, prostat, testis, penis kanserleri), Epilepsi, Demans, Serebral palsi, Multiple Skleroz (MS), Zeka gerilikleri (IQ 50 ve altı), Beyin tümörleri, Parkinson sendromu, Şizofreni, Bipolar bozukluk, Görme azlığı, Retina kanamaları, Yardımsız ayakta durmayı engelleyen denge bozuklukları ile birlikte işitme kaybı, Anemi, Karaciğer nakli, Kol, bacak gibi organ kaybı, Behçet hastalığı, Gastrointestinal kanamalar, Karaciğer sirozu, Kalp yetmezliği, Kalp kapak hastalıkları, Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları, Solunum sistemi hastalıkları, Kalp nakli, Böbrek nakli, Akciğer nakli, Tüberküloz, AIDS

 Kaynak: SABAH Gazetesi