Telefon
Telegram
WhatsApp
İnstagram
Geriye dönük e-fatura veya e-arşiv fatura düzenlenebilir mi?

Geriye dönük e-fatura veya e-arşiv fatura düzenlenebilir mi?

Geriye dönük e-fatura veya e-arşiv fatura düzenlenebilir mi?

Bu yazımızda tarafımıza en çok sorulan sorulardan biri olan “geriye dönük fatura düzenlenebilir mi?” sorusunu detaylandıracağım.

1- Geriye dönük e-fatura veya e-arşiv fatura düzenlenebilir mi?

Geriye dönük e-fatura veya e-arşiv fatura, günün tarihinden eski bir tarihe düzenlenen faturalar için kullanılmaktadır. Diğer bir ifadeyle malın ya da verilen hizmetin faturasının, teslimi veya hizmetin verildiği tarihten sonraki günlerde faturanın düzenlenmesini ifade eder. Peki bu uygulama yasa olarak mümkün müdür? Vergi Usul Kanunu (VUK) buna cevaz vermektedir. VUK’a göre faturalar malın teslimi veya hizmet ifasından sonra en çok yedi gün içinde düzenlenmelidir.

Örneğin, malın teslimi veya hizmetin verildiği tarih 01.06.2022’dir. Fatura en geç 08.06.2022 tarihinde, 01.06.2022-08.06.2022 arasındaki bir güne tarihli olarak düzenlenebilir. Bu durumda usulsüzlük söz konusu olmaz. Ancak, burada son yedi gün bir sonraki aya sarkmayacaktır. Örneğin, mal teslimi 25.06.2022 tarihinde gerçekleştiğini varsayalım, söz konusu fatura en geç 30.06.2022 tarihine kadar düzenlenecektir.

2- e-Fatura veya e-Arşiv Fatura için yedi günlük süre nasıl hesaplanır?

VUK’nın 231/5 inci maddesi uyarınca "Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. Hazine ve Maliye Bakanlığı; mal veya hizmetin nev’i, miktarı, fiyatı, tutarı, satışın yapılma şekli, faaliyet konusu, sektör veya mükellefiyet türünü ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak, bu süreyi indirmeye ya da faturanın malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı anda düzenlenmesi zorunluluğu getirmeye yetkilidir. Bu süreler içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır.”  hükmü yer almaktadır. VUK’nın 18 inci maddesine göre ürün veya hizmetin satışını takiben e-faturanın kesilmesi gereken yedi gün süre hesaplanırken sürenin başlangıcı olan ilk gün hesaba katılmaz. Satış sonrasındaki gün de dahil olmak üzere yedinci gün e-fatura kesimi için uygundur. Bu sürenin son günü günün bitmesiyle süre bitmiş olarak kabul ediliyor. Bu sürenin bitiminden sonra kesilen e-fatura için özel usulsüzlük cezası kesiliyor.

Burada şunun özellikle altını çizmek isterim, bu süreler iş günü süresi değildir. VUK’nın 18. Maddesinde iş günü tabiri yoktur. Yedi günlük sürenin hesabına Pazar günü gibi resmi tatil günleri de dahildir. Sürenin son günü resmi tatil gününe denk geldiği durumlarda takip eden ilk iş günü süreye dahil edilir.

 3- e-Faturanın gönderilme tarihinin önemi nedir?

Kağıt fatura üzerinde tek tarih düzenleme tarihidir, gönderilme tarihiyle ilgili bir bilgi yer almaz. Fatura düzenlenme tarihi malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren yedi günlük süre içerinde olmalıdır. Eğer fatura serileri ve numaralarında tarih bazında sıralı olma hali bozulmamışsa tarih olarak ileri bir tarih olmasına rağmen pratikte daha önceki bir tarih için fatura düzenleme tarihi yazılabilir.

e-Fatura’da ise yine düzenleme tarihi olmakla birlikte e-faturaların taraflar arasında iletimini GİB yaptığı için gönderilme tarihi ve imzalanma tarihi de ayrıca sistem tarafından kayıt edilmekte bu kayıt üzerinden takibat yapılmaktadır.

Diğer taraftan e-fatura düzenlenme tarihinin GİB sisteminden gönderildiği tarihten daha önceki bir gün olması e-faturanın teknik olarak GİB sistemlerinden geçip muhataba iletilmesini engellememektedir.

E-Fatura uygulamasında ilgili birim kod ve fatura numarası bazında tarih ve numara sıralılığı sağlanması koşulu ile e-fatura düzenlenme tarihi daha önceki bir tarih olan e-fatura düzenlenerek GİB vasıtasıyla muhatabına iletilmektedir.

İlgili kanun maddesinde belirtilen “yedi gün içerisinde düzenlenmesi” hükmüne göre kağıt faturada olduğu gibi e-faturada da düzenlenme tarihinin dikkate alınması gereklidir.

4- Aşağıda sayılan malların teslimi anında fatura düzenlenmesi zorunlu

531 Sayılı VUK Genel Tebliği'nde;

(1) VUK’un 231 ve mükerrer 257’nci maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak, bakanlıkça, ihrakiye teslimleri hariç olmak üzere, aşağıda sayılan malların teslimi anında faturanın düzenlenmesi uygun bulunmuştur.

a) 5015 sayılı Kanun ve 5307 sayılı Kanun kapsamında lisansa tabi faaliyetlerde bulunanların (rafinerici, dağıtıcı, bayi, serbest kullanıcı gibi) kendi aralarında yaptıkları akaryakıt ve LPG teslimi.

b) Tankerlerle veya özel nakliye araçlarıyla taşınmak suretiyle akaryakıt ve LPG oto gaz bayii veya istasyonu dışında müşterinin istediği mahalde (yürüttükleri faaliyetlerindeki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla fabrika, şantiye, nakliye filosu işletmeleri ve benzeri yerlerde) yapılan akaryakıt ve LPG teslimi.

(2) Yukarıda belirtilen teslimlerde, alıcının tamamen veya kısmen akaryakıt ve LPG alımından vazgeçmesi ya da söz konusu teslimlere ilişkin olarak düzenlenen faturada gösterilen miktardan daha az akaryakıt ve LPG teslim edilmesi halinde, bu durumun ortaya çıktığı anda;

- Alıcının VUK’un 232’nci maddesine göre fatura düzenleme zorunluluğu bulunanlar kapsamında olması halinde, alıcı tarafından satıcı adına fatura,

- Alıcının VUK uyarınca belge düzenleme yükümlülüğü bulunanlar kapsamında olmaması halinde ise satıcı tarafından bu kanunun 234’üncü maddesinde belirlenen asgari bilgileri içerecek şekilde gider pusulası, düzenlenecektir. Bu kapsamda düzenlenen belge üzerinde, işlemin mahiyetine ilişkin açıklama ile birlikte, ilgili faturanın tarih ve numarasına da yer verilecektir.

hükümlerine yer verilerek yukarıdaki malların teslimi anında faturanın düzenlenmesi zorunluluğu getirilmiştir.

5- Geriye dönük fatura/ e-fatura kesilirse ne olur?

Yedi günlük yasal süre aşıldığı takdirde hiç düzenlenmemiş sayılarak Vergi Usul Kanununun 353/1 Maddesi uyarınca, her bir belge için 2022 takvim yılında 1.000 Türk Lirasından aşağı olmamak üzere bu belgedeki vergiler dahil tutarın %10’undan yüksek olanı özel usulsüzlük cezası olarak kesilir.

6- Faturanın yedi günlük süreden sonra düzenlenmesi faturayı geçersiz kılar mı?

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, kendisine fatura gönderilen muhatap, faturaya sekiz gün içinde itirazda bulunmazsa fatura içeriğini kabul etmiş sayılır (TTK m. 21/2). Kanundaki bu düzenleme niteliği itibarıyla kanunî bir karinedir. Ayrıca aksine bir düzenleme olmaması nedeniyle de, adi (aksi ispat edilebilir) kanunî karinedir. VUK'ya göre faturanın yedi günlük süreden sonra düzenlenmesi halinde hiç düzenlenmemiş sayılması vergi uygulamaları açısından faturayı hiç düzenlenmemiş saymaktadır. Ancak hukuken faturanın geçersiz sayılması hususu Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirlenecektir. VUK hükümlerine göre faturanın yedi günlük süreden sonra düzenlenmesi faturayı hukuken geçersiz kılmayacaktır. Çünkü TTK'ya göre kendisine fatura gönderilen muhatabın faturaya sekiz gün içinde itirazda bulunmaması halinde fatura içeriğini kabul etmiş sayılacaktır. 

Ferdi Asım Hellaç
Mali Müşavir

Paylaş: