Zonguldak Ereğli Mali Müşavir Ferdi Asım Hellaç

Motorlu Kara Taşıtları Kiralama Sektöründe Yeni Dönem: Yönetmelik İle Getirilen Düzenlemeler ve Etkileri

15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, araç kiralama (rent a car) sektöründe uzun süredir beklenen kurumsallaşma ve standartlaşma adımlarını yasal bir zemine oturtmuştur. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan bu düzenleme, hem kayıt dışı kiralama faaliyetlerini engellemeyi hem de tüketici mağduriyetlerinin önüne geçmeyi hedeflemektedir.

Özellikle kısa süreli araç kiralama faaliyetlerini kapsayan bu yönetmelik; uzun süreli kiralamaları, paylaşımlı araç kullanımlarını ve tüketici niteliği taşımayan ticari kiralamaları kapsam dışında bırakmıştır. İşletmelerin faaliyetlerine devam edebilmeleri için getirilen "Yetki Belgesi" zorunluluğu, sektöre giriş bariyerlerini yükseltirken, yönetmelik metninde yer alan spesifik vaka örnekleri ve sınırlar, ihtilaflı durumları minimize etmeyi amaçlamaktadır.

Aşağıda, yönetmeliğin getirdiği temel değişiklikler, yasal sınırlar ve metinde bizzat öngörülen örnek durumlar ana başlıklar halinde incelenmiştir.

1. Yetki Belgesi Zorunluluğu ve Asgari Filo Şartları

Araç kiralama faaliyetinde bulunmak isteyen gerçek ve tüzel kişi işletmeleri için Ticaret İl Müdürlüklerinden alınacak Yetki Belgesi zorunlu hale getirilmiştir. Bu belge olmadan ticari kiralama yapılamayacaktır.

Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin sağlaması gereken asgari kapasite şartları şunlardır:

Büyükşehirlerde (Nüfusu 30 bini geçen ilçelerde): En az 5'i işletme adına tescilli olmak üzere toplamda asgari 10 adet kiralık araca sahip olunması.

Küçük İlçeler ve Büyükşehir Olmayan İllerde: En az 2'si işletme adına tescilli olmak üzere toplamda asgari 5 adet araca sahip olunması.

Ayrıca, kiralama faaliyetini yürütecek sorumluların "Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Danışmanı (Seviye 4)" mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı getirilmiştir.

2. Yeşil Dönüşüm, Yaş ve Kilometre Sınırları

Yönetmelik, filolardaki araçların niteliklerine standartlar getirerek hem yol güvenliğini artırmayı hem de çevreye duyarlı dönüşümü teşvik etmektedir:

Elektrikli/Hibrit Araç Zorunluluğu: Büyükşehirlerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerinde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında, en az biri Türkiye'de üretilmiş olmak kaydıyla asgari 2 adet hibrit veya tamamen elektrik motorlu araç bulunması zorunludur.

Yaş ve Kilometre Sınırı: Kiralık araçlar, model yılına göre 6 yaşından büyük olamayacaktır. Kilometre sınırı ise içten yanmalı motorlarda 180.000 km, elektrik motorlu taşıtlarda ise 300.000 km olarak belirlenmiştir.

3. Rezervasyon İptalleri ve Mücbir Sebep Uygulamaları

Yönetmelik, rezervasyon süreçlerinde hem işletmeyi hem de tüketiciyi koruyan somut süre ve mazeret örnekleri belirlemiştir.

Haklı Sebep Örnekleri (Madde 11/10): İşletmenin aracı teslim edememesi veya rezervasyonu iptal edebilmesi ancak kaza, hırsızlık veya teknik arıza gibi nedenlerle taşıtın kullanılamaz durumda olması ya da doğal afet (deprem, sel vb.) veya zorlayıcı hal gibi kusuru dışındaki somut örneklerin varlığı halinde mümkündür.

Müşterinin Aracı Teslim Almaması (Bekleme Süresi ve Kesinti Örnekleri): Tüketici, mazeret bildirmeksizin aracı teslim almaya gelmezse işletme aracı hemen başkasına kiralayamaz. Yönetmelik burada kesin süreler öngörmüştür:

• • 1 ila 6 günlük kiralamalarda: Araç en az 12 saat bekletilmek zorundadır. İptal halinde müşteriden en fazla 1 günlük kira bedeli kesilebilir.

  • 7 gün ve üzeri kiralamalarda: Araç en az 1 gün (24 saat) bekletilmek zorundadır. İptal halinde müşteriden en fazla 3 günlük kira bedeli kesilebilir.

4. Depozito ve Ödeme Kurallarında Tüketici Güvencesi

Araç kiralama süreçlerinde en çok ihtilaf yaşanan konu olan depozito (provizyon) uygulamaları net kurallara bağlanmıştır:

Süreye Bağlı Sınırlar: 6 gün ve altındaki kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-29 gün arası (veya haftalık) kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecektir.

Yasaklı Yöntemler: Müşteriden depozito teminatı olarak kesinlikle çek, senet, teminat mektubu veya kefaletname alınamayacaktır.

İade Süresi: Sözleşme bitimini ve aracın iadesini izleyen 7 gün içinde depozitonun iadesi yasal zorunluluktur. Ayrıca, olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için (ufak çizik vb.) depozitodan kesinti yapılamaz.

5. Hasar, Kapsam Dışı Haller ve "Değer Kaybı" İhtilafları

Mevcut uygulamada kiralama şirketleri tarafından tek taraflı olarak belirlenen hasar bedelleri ve değer kaybı talepleri kısıtlanmıştır. İşletme, kiracının hasar kaynaklı mali sorumluluğunu kasko vb. güvencelerle korumak zorundadır. Ancak yönetmelik (Madde 16/10), bu güvencenin devre dışı kalacağı ağır kusur örneklerini açıkça saymıştır:

1. Alkollü veya uyuşturucu madde etkisinde araç kullanılması,

2. Kırmızı ışıkta geçilmesi veya ters şeritten gidilmesi,

3. Güvenlik şeridinin usulsüz kullanılması,

4. Yarış veya hız denemesi yapılması,

5. Zorunluluk olmaksızın el freni çekilmesi veya başka yöntemlerle aracın kendi etrafında döndürülmesi (drift yapılması).

Bu hallerde meydana gelen zararlarda tüm maliyet (hasar, değer kaybı, kira kaybı) kiracıya yansıtılabilecektir. Bunun dışındaki normal kazalarda, kiracıdan onarım masrafı veya değer kaybı istenemez. Üstelik değer kaybı talep edilebilmesi için sigorta tahkim kararı veya mahkeme ilamı bulunması şart koşulmuştur.

6. İlan Platformları ve Haksız Ticari Uygulamalar

Araç kiralama ilanlarının yayınlandığı platformlara (web siteleri, aracı kurumlar) müteselsil sorumluluklar yüklenmiştir. Platformlar, sisteme üye olan işletmelerin "Yetki Belgesi"ni kontrol etmek zorundadır. Ayrıca platformların işletmelere uygulayamayacağı haksız ticari uygulama örnekleri bizzat metinde (Madde 19/2) listelenmiştir:

1. İşletmenin kampanyalı mal/hizmet sunumuna zorlanması.

2. İşletmenin alternatif kanallardan (kendi sitesi vb.) hizmet sunmasının kısıtlanması.

3. Kiralama ödemesinin, araç müşteriye teslim edildikten sonraki 5 iş günü içinde işletmeye eksiksiz aktarılmaması (Geciktirilmesi haksız uygulama sayılmıştır).

4. Herhangi bir nesnel ölçüt olmaksızın işletmenin ilan sıralamasında geriye düşürülmesi.

7. Geçiş Süreci ve Yürürlük

Yönetmelik genel itibarıyla 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Ancak sektörün bu yeni kurallara uyum sağlayabilmesi için kademeli bir geçiş süreci öngörülmüştür:

1. Hâlihazırda faaliyet gösteren işletmelerin Yetki Belgesi almak için 1 Temmuz 2027 tarihine kadar süresi bulunmaktadır.

2. Filolardaki araçların yaş, kilometre ve asgari adet şartları (hibrit/elektrikli şartı dahil) ile aracı platformların teknik entegrasyon yükümlülükleri için tanınan süre 1 Ocak 2028'e kadar uzatılmıştır.

8. Sonuç ve Değerlendirme

Yeni Yönetmelik, rent a car sektörünü salt bir "araç teslimi" ticareti olmaktan çıkarıp, yasal sorumlulukları ve standartları olan profesyonel bir hizmet sektörüne dönüştürmeyi hedeflemektedir. Kanun koyucu, yoruma açık bırakmamak adına bekleme sürelerinden ağır trafik ihlallerine kadar birçok spesifik durumu metne örnekleyici bir şekilde işlemiştir.

Özellikle asgari araç sayısı, elektrikli araç şartı ve bağımsız ekspertiz zorunluluğu, merdiven altı işletmelerin sektörden silinmesine ve pazarın daha kurumsal firmalar lehine konsolide olmasına yol açacaktır. İşletmelerin mali ve idari altyapılarını, belirtilen geçiş süreleri içerisinde bu yeni mevzuata uyumlu hale getirmeleri büyük önem arz etmektedir.

Ferdi Asım Hellaç
Mali Müşavir

YASAL UYARI : İnternet sitemizde yer alan yazıların tüm hakları saklıdır. Ancak yazar ve site kaynağının aktif linkine yer verilerek alıntı yapılabilir. YAZILAR AYNEN YAYIMLANAMAZ. Aksi yönde eylemler hakkında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki tazminat ve ceza hükümlerinin uygulanması için hukuki süreçler başlatılacaktır.

Paylaş